Wspólne stanowisko
Zarządów
Śląskiego Związku Gmin i Powiatów
oraz Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce
z dnia 6 października 2017 r.
w sprawie: przygotowanego przez Ministerstwo Środowiska projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw, a także samorządowych propozycji zmian w ustawie Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zarząd Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz Zarząd Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce wyrażają stanowczy sprzeciw wobec planowanego przez Ministerstwo Środowiska projektu nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i górnicze (noszącego datę 15 września 2017 r.),
w której m.in. dokonuje się:
- uzupełnienia art. 205 po ust. 4 o nowy ust. 5, wprowadzający zmianę polegającą na modyfikacji formy zajęcia stanowiska przez wójta (burmistrza, prezydenta) w odniesieniu do przedłużenia obowiązującej koncesji na wydobywanie węgla kamiennego oraz węgla brunatnego z uzgodnienia na opinię;
- zmiany art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, polegającej na umożliwieniu lokalizacji działalności określonej ustawą Prawo geologiczne i górnicze, innej niż przedsięwzięcia wymagające koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin:
- kierując się tylko samym przeznaczeniem nieruchomości, określonym w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego – z pominięciem pozostałych ustaleń planu miejscowego,
- alternatywnie, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – dopuszczając lokalizację działalności górniczej tylko na podstawie oceny nie naruszenia zamierzoną działalnością górniczą przeznaczenia nieruchomości określonego w przepisach odrębnych.
Naszym zdaniem wszelkie zmiany koncesji (a zwłaszcza kwestia przedłużenia koncesji, która jest znaczącą zmianą koncesyjną) winna odbywać się w identycznym trybie jak procedura przyznania koncesji, podobnie jak również każda inna zmiana w warunkach tejże koncesji. Zmiana formy zajęcia stanowiska z uzgodnienia na opinię realnie pozbawia – po raz kolejny – samorząd gminny wpływu na treść dokumentu koncesyjnego, mającego z reguły istotne i długofalowe konsekwencje w postaci zmian na powierzchni terenu, w którym prowadzi się eksploatację górniczą, a często
i w szerszym zakresie (a zatem w przestrzeni gminy). Za zdecydowanie nietrafioną należy uznać tezę, zawartą w uzasadnieniu projektu ustawy (str. 13-14), zgodnie z którą cała procedura uzgadniania wymaga długiego czasu, gdyż znakomita większość przedsiębiorców górniczych, wiedząc o dacie wygaszenia koncesji, z dosyć dużym wyprzedzeniem opracowała dokumenty niezbędne do uzyskania nowych koncesji.
Zaproponowane nowe brzmienie art. 80 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z uzasadnieniem dołączonym do projektu ustawy, ma na celu dostosowanie brzmienia tego przepisu do obowiązującej treści art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz przyspieszenie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tego rodzaju argumentacja budzi zdecydowany protest. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zawierają oprócz określenia przeznaczenia nieruchomości również szereg innych ustaleń określających sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenów, mogących mieć istotne znaczenie dla prowadzenia działalności górniczej w sposób chroniący środowisko oraz zdrowie i życie ludzi. Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli jednocześnie działalność ta nie naruszy przeznaczenia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. W ww. projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze z dnia 15 września 2017 r. zastąpiono łącznik „oraz” łącznikiem „lub”, co nadaje zupełnie inne znaczenie temu przepisowi; oznacza to możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącznie w oparciu o przeznaczenie nieruchomości określone w bliżej niesprecyzowanych „przepisach odrębnych” – innych niż plany miejscowe.
Mając powyższe na uwadze, Zarząd Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz Zarząd Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce zdecydowanie oczekują pozostawienia w ustawie uregulowań dotychczasowych, zarówno w zakresie formy uzgodnienia ze strony wójta (burmistrza, prezydenta)
w odniesieniu do kwestii przedłużenia czasu trwania koncesji, jak również w zakresie kryteriów wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla lokalizacji działalności określonej ustawą Prawo geologiczne i górnicze.
Jednocześnie przedstawiamy propozycje zmian w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście mającego ostatnio często miejsce problemu wznawiania działalności górniczej na terenach zaniechanej poprzednio eksploatacji górniczej oraz możliwości prawnych samorządów lokalnych w zakresie formułowania warunków prowadzenia działalności górniczej z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań, które stanowią załącznik nr 1 do niniejszego stanowiska.
| Tadeusz Chrószcz Przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce | Jacek Krywult Przewodniczący Śląskiego Związku Gmin i Powiatów |