22 kwietnia 2026 r. Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych stał się miejscem wyjątkowego i niezwykle inspirującego spotkania. W ramach projektu #Power4JustTransition Śląsk odwiedziła delegacja z Ukrainy, w skład której weszli przedstawiciele ministerstw, władz obwodowych, samorządów oraz organizacji pozarządowych. Wśród uczestników znalazło się również Stowarzyszenie Gmin Węglowych Ukrainy (Асоціація вугільних громад України), zaangażowane w procesy transformacji regionów pogórniczych.

Spotkanie miało charakter roboczy, ale jednocześnie było przestrzenią do szczerej rozmowy o wyzwaniach z jakimi mierzą się społeczności stojące u progu zmian gospodarczych i energetycznych. Dyskutowano o doświadczeniach Polski i Ukrainy w zakresie odchodzenia od paliw kopalnych, o roli samorządów w procesach transformacyjnych oraz o tym, jak skutecznie wspierać mieszkańców regionów, które przez dekady opierały swoją tożsamość i rozwój na górnictwie.

Wymiana doświadczeń pokazała, że mimo różnic historycznych i administracyjnych, oba kraje stoją przed bardzo podobnymi dylematami: jak tworzyć nowe miejsca pracy, jak zagospodarować tereny poprzemysłowe, jak budować lokalną odporność na zmiany gospodarcze i jak prowadzić dialog społeczny, który daje ludziom poczucie bezpieczeństwa i wpływu.

Goście z Ukrainy podkreślali, jak cenne są dla nich polskie doświadczenia — zarówno te udane, jak i te trudniejsze, z których można wyciągnąć wnioski. Z kolei strona polska miała okazję lepiej zrozumieć specyfikę ukraińskich regionów górniczych, zwłaszcza w kontekście trwającej odbudowy kraju.

Atmosfera spotkania była pełna otwartości i wzajemnego szacunku. Wspólna rozmowa pokazała, że transformacja energetyczna to nie tylko technologia i inwestycje, ale przede wszystkim ludzie — ich potrzeby, obawy i aspiracje.

To co wybrzmiało najmocniej, to przekonanie, że współpraca ponad granicami jest dziś nie tylko potrzebą, ale wręcz obowiązkiem. Tylko dzięki wymianie wiedzy i wspólnemu poszukiwaniu rozwiązań można budować sprawiedliwą transformację, która nikogo nie pozostawi w tyle.