Sprawiedliwa transformacja regionów węglowych

 

Nasze działania na rzecz Sprawiedliwej transformacji

Perspektywa sprawiedliwej transformacji uświadomiła nam nieuchronność zbliżających się zmian. Nie było podstaw do rozważań czy proces ten powinien nastąpić, czy powinniśmy w nim brać udział. Pytanie które towarzyszyło nam od początku, dotyczyło sposobu w jaki możemy wziąć udział w tym procesie i jak najefektywniej wspomóc gminy górnicze.
 
Pierwszymi działaniami Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce było nawiązanie współpracy z WWF Polska, która realizowała projekt “Sprawiedliwa transformacja. Europa wschodnia i południowa“. Z tej inicjatywy organizowane było m.in.: wizyty studyjne w czterech krajach objętych projektem ( Grecja, Niemcy, Bułgaria i Polska) czy Forum Burmistrzów (III Forum odbyło się  w Bytomiu). Efektem tych spotkań było stworzenie Deklaracji na rzecz Sprawiedliwej transformacji.
 
Kolejnym działaniem Stowarzyszenia na gruncie Sprawiedliwej transformacji było przeprowadzenie analizy sytuacji społeczno-gospodarczej gmin górniczych zrzeszonych w SGGP. Przeprowadzenie badań socjologicznych zlecono dr Ryszardowi Marszowskiemu z Głównego Instytutu Górnictwa. Efektem końcowym przeprowadzonych badań ankietowych jak i wywiadów eksperckich jest monografia pt. “Gminy i powiaty górnicze w Polsce w perspektywie sprawiedliwej transformacji“. W publikacji autor określił znaczące czynniki determinujące przyszły rozwój społeczny i gospodarczy gmin i powiatów górniczych. Jest to istotny głos w dyskusji nad przyszłością regionów górniczych i ich cech, które należy niezbędnie uwzględnić, planując perspektywicznie i realnie dokonanie zmian. Publikacja ta oprócz analizy obecnej sytuacji,  prezentuje scenariusze prognozy społeczno-gospodarczej gmin górniczych w perspektywie sprawiedliwej transformacji. Autor na podstawie zebranego materiału badawczego prezentuje szereg wniosków i rekomendacji.
 
Aktualnie Zarząd Stowarzyszenia Gmin Górniczych w Polsce nawiązał współpracę z ekspertami ze środowisk  naukowych i biznesowych w celu przygotowania materiału projektowego wpisującego się w kryteria Funduszu na rzecz Sprawiedliwej transformacji. Bardzo cenna jest tu współpraca wszystkich gmin górniczych, która usprawnia działania zespołu.
 
 

Mechanizm Sprawiedliwej transformacji

Mechanizm sprawiedliwej transformacji jest kluczowym narzędziem służącym zapewnieniu, by transformacja na rzecz gospodarki neutralnej dla klimatu przebiegała w sposób sprawiedliwy, nie pozostawiając nikogo samemu sobie. Mechanizm zapewnia ukierunkowane wsparcie, aby w latach 2021-2027 zainwestować co najmniej 100 mld euro w regionach najbardziej dotkniętych negatywnymi społeczno-gospodarczymi skutkami transformacji i złagodzić te skutki – można przeczytać na oficjalnej stronie internetowej Komisji Europejskiej.
 
Głównym zadaniem mechanizmu sprawiedliwej transformacji jest niwelowanie następstw nieuchronnego procesu zmian.
Jak informuje nas Komisja Europejska mechanizm ten składa się z trzech filarów:
1. nowego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji,
2. specjalnego systemu w ramach Programu InvestEU,
3. instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego udostępnianego przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) w celu wprowadzenia dodatkowych inwestycji w transformowanych regionach.
 
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) jest nowym instrumentem finansowym w ramach polityki spójności służącym zapewnieniu wsparcia obszarom zmagającym się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z transformacji w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej. FST ułatwi wdrażanie Europejskiego Zielonego Ładu, którego celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej UE do 2050 r. (www.europarl.europa.eu).
 
Głównym celem FST jest zabezpieczenie finansowe (wsparcie) obszarów najbardziej dotkniętych skutkami transformacji w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej oraz zapobieganie pogłębianiu się dysproporcji regionalnych. Należy przez to rozumieć łagodzenie skutków transformacji poprzez finansowanie dywersyfikacji i modernizacji lokalnej gospodarki, jak również fundusze skierowane  na przekwalifikowanie kadry, stworzenie nowych miejsc, przywrócenie funkcji użytkowych zdegradowanym terenom pogórniczym. FST będzie również wspierał inwestycje w łączność cyfrową, czyste technologie energetyczne i redukcję emisji. 
 
W procesie wdrożenia FST musi istnieć współpraca między władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi. Aby uzyskać dostęp do FST należy przedstawić terytorialny plan sprawiedliwej transformacji. Plan ten musi zawierać informacje na temat konkretnych obszarów interwencji na podstawie skutków gospodarczych i społecznych, w szczególności w odniesieniu do spodziewanej utraty miejsc pracy oraz przekształcenia procesów produkcyjnych zakładów przemysłowych o najwyższe intensywności emisji gazów cieplarnianych.
 
Więcej szczegółów dotyczących Mechanizmu można znaleźć na stronach Parlamentu Europejskiego oraz Komisji Europejskiej.
 
 

 
 

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial
Facebook
Twitter
Instagram